spqr.jpg

Segundo as fontes clásicas - representadas fundamentalmente por Dion Casio e Orosio - foi o pretor Décimo Xuño Bruto o encargado de levar a cabo a primeira das expedicións romanas ao noroeste da península Ibérica cara ao ano 137 a.C.

Aínda que o obxectivo principal desta expedición era o de castigar as frecuentes razias que os galaicos realizaban na Hispania Ulterior, a existencia de prezados minerais como estaño e ouro era coñecida polos romanos o que invita a pensar que, de igual modo, tiña certo carácter de recoñecemento.


Desprazándose pola costa desde o río Texo, Bruto conquistou e someteu unha cidade tras outra. Ninguén era capaz de opor resistencia á maquinaria de guerra romana e quen o facían, como os 60.000 brácaros e galaicos que segundo relata Orosio fixérono xunto ao río Douro, pagaban a ousadía coas súas vidas.

Ovidio, o poeta, contou así aquel encontro:

Por aquel tempo Bruto tomou como sobrenome o do seu inimigo galaico e tinguiu de sangue a terra hispana.

Apiano e Antonio Diógenes relatan:

Para impedir o saqueo das cidades, as mulleres
loitaban á beira dos homes manexando as armas
á vez que eles, sen lanzar berro ou súplica
algunha na batalla cando eran degoladas…

As lexións romanas continuaron rumbo norte penetrándose na actual Ourense que sen defensas - a maior parte dos guerreiros acudira a socorrer aos brácaros - apenas opuxo resistencia.
Conta Apiano que chegados ao río Limia, identificado como o río Lethes ou río do esquecemento (esquecemento), os soldados negáronse a cruzalo crendo que perderían a memoria e houbo de ser o propio Bruto o primeiro en facelo. Unha vez na outra beira chamo a varios dos seus soldados polos seus nomes trazando deste xeito os límites entre realidade e superstición.

Superado este último obstáculo Bruto continuou o seu inexorable avance ata alcanzar o río Miño. Posiblemente debido aos ataques sufridos polos indíxenas na súa retagarda e a que as expectativas da súa expedición cumpríronse con fartura, Bruto regresou a Roma, onde recibiría honras militares e o sobrenome de Gallicus, feitos dos que se fan eco fontes escritas e restos arqueolóxicos dalgúns monumentos conmemorativos.